Жеке кабинет

Регистрация / Кіру

ФИО, сынып және рөлді таңдаңыз. Мұғалім аккаунтында оқушылар тест статистикасы көрінеді.

АҚТ-ны қолдану әдістемесі

КИНЕМАТИКА Орта мектепте физиканы оқыту

Интерактивті калькуляторлар, AI-оқытушы және виртуалды эксперименттер арқылы қозғалыс заңдарын меңгер. Қазақстанның ҚТЖ-на сәйкес дайындалған цифрлық оқу платформасы.

Оқуды бастау Калькулятор
04
модуль
12+
формула
AI
көмекші
v a
01

Негізгі ұғымдар

Траектория · Жол · Орын ауыстыру

Траектория

Денe қозғалысы кезінде кеңістікте сызатын сызық. Траектория түзу немесе қисық болуы мүмкін.

L = f(x, y, z)

Жол (S)

Дененің траектория бойымен өткен қашықтығы. Скаляр шама, әрқашан оң сан.

S ≥ 0, [м]

Орын ауыстыру (r⃗)

Бастапқы нүктеден соңғы нүктеге дейінгі векторлық шама. Бағыты мен модулі болады.

r⃗ = r⃗₂ − r⃗₁
v

Жылдамдық (v⃗)

Орын ауыстырудың уақыт бойынша өзгеру шапшаңдығы. Векторлық шама.

v⃗ = Δr⃗ / Δt

Үдеу (a⃗)

Жылдамдықтың уақыт бойынша өзгеру шапшаңдығы. Бірлігі — м/с².

a⃗ = Δv⃗ / Δt
t

Уақыт (t)

Скаляр шама. Қозғалыстың ұзақтығын сипаттайды. Бірлігі — секунд.

t ≥ 0, [с]
✓

Тест: Негізгі ұғымдар

Білімді тексеріңіз — 2 нұсқа

Ұпай: 0 / 10
02

Түзусызықты теңайнымалы қозғалыс

Тұрақты үдеумен қозғалу заңдылықтары

Теория

Түзусызықты теңайнымалы қозғалыс — дененің үдеуі уақыт бойы тұрақты болып қалатын түзу бойындағы қозғалыс. Яғни, жылдамдық бірдей уақыт аралықтарында бірдей шамаға өзгереді.

  • Үдеу тұрақты: a = const
  • Жылдамдық уақыттың сызықтық функциясы
  • Орын ауыстыру — квадраттық функция
  • Егер a > 0 — үдемелі, a < 0 — баяу қозғалыс
Негізгі формулалар
Жылдамдық v = v₀ + at
Орын ауыстыру S = v₀t + at²/2
Жылдамдықсыз v² = v₀² + 2aS
Орташа жылдамдық v_орт = (v₀ + v)/2
📊 v(t) графигі — Теңайнымалы қозғалыс
t, с v, м/с v₀ S (ауданы)
🚗
Интерактивті демо: Екі көліктің жарысы
Бірқалыпты vs теңайнымалы қозғалыс — айырмашылығын өз көзіңмен көр
💡 Көк көлік бірқалыпты жылдамдықпен жүреді — оның жылдамдығы өзгермейді. Қызғылт көлік үдеумен қозғалады — уақыт өте баяу басталып, жылдам болады. Кім жеңеді?
✓

Тест: Теңайнымалы қозғалыс

Білімді тексеріңіз — 2 нұсқа

Ұпай: 0 / 10
03

Еркін түсу

Ауырлық күшінің әсерінен болатын қозғалыс

Еркін түсу дегеніміз не?

Еркін түсу — денелердің тек ауырлық күшінің ғана әсерінен Жерге түсуі. Ауа кедергісі ескерілмейді. Галилео Галилей тәжірибелері дәлелдегендей, барлық денелер массасына байланыссыз бірдей үдеумен түседі.

Еркін түсу үдеуі
g ≈ 9,8 м/с²
(есептерде жиі g = 10 м/с² алынады)

Еркін түсу формулалары:

h = gt²/2
v = gt
v² = 2gh
t = √(2h/g)

Тік жоғары лақтырғанда:

v = v₀ − gt
h = v₀t − gt²/2
h_max = v₀²/(2g)
0 м 5 м 20 м 45 м 80 м g↓
🪶
Галилей тәжірибесі: Қауырсын мен балға
Ауасыз ортада ауыр мен жеңіл заттар бірдей түседі ме?
🔨 Балға: 0.00 с
🪶 Қауырсын: 0.00 с
💡 Вакуумда (Ай бетінде сияқты) барлық денелер массасына байланыссыз бірдей g = 9.8 м/с² үдеумен түседі. Ауада жеңіл дене (қауырсын) көп кедергі көрсетеді және баяу түседі. Екі режимде де салыстыр!
✓

Тест: Еркін түсу

Білімді тексеріңіз — 2 нұсқа

Ұпай: 0 / 10
04

Қисықсызықты қозғалыс

Шеңбер бойымен қозғалыс

R
v — сызықтық жылдамдық
a_ц — центрге тартқыш үдеу

Негізгі сипаттамалар

Шеңбер бойымен қозғалыс — қисықсызықты қозғалыстың ең қарапайым түрі. Дене шеңбер бойымен қозғалғанда, оның жылдамдық векторының бағыты үнемі өзгеріп отырады.

Период (T)
T = 2π/ω = 1/ν
Бір толық айналымға кеткен уақыт
Жиілік (ν)
ν = 1/T = N/t
1 секундтағы айналым саны, [Гц]
Бұрыштық жылдамдық (ω)
ω = 2π/T = 2πν
Бұрыштың өзгеру шапшаңдығы, [рад/с]
Сызықтық жылдамдық (v)
v = ωR = 2πR/T
Шеңбер бойындағы жылдамдық
Центрге тартқыш үдеу (a_ц)
a_ц = v²/R = ω²R
Шеңбердің центріне бағытталған
🎯
Интерактивті демо: Жіптегі шар
Шеңбер бойымен айналатын шарды байқа. Жіпті кеспесе не болады?
v = — px/с
a_ц = — px/с²
T = — с
💡 Шар шеңбер бойымен қозғалғанда жылдамдық векторы (жасыл) — әрқашан шеңберге жанама (тангенс). Үдеу векторы (қызыл) — әрқашан центрге бағытталған. Жіпті кессең — шар жанама бойымен түзу жолмен ұшып кетеді! Бұл Ньютонның 1-заңы.
✓

Тест: Қисықсызықты қозғалыс

Білімді тексеріңіз — 2 нұсқа

Ұпай: 0 / 10
⚡

Интерактивті калькулятор

Формулалар бойынша есептеулер

Теңайнымалы қозғалыстағы жылдамдық

Формула: v = v₀ + a · t

Орын ауыстыру (жол)

Формула: S = v₀·t + a·t²/2

Еркін түсу

Формулалар: h = g·t²/2, v = g·t

Центрге тартқыш үдеу

Формула: a_ц = v²/R

🧠

AI есеп шешуші

Есептің мәтінін жаз — AI Берілгенін/Шешімін/Жауабын ажыратады

Үлгілер:
💡 Қалай жұмыс істейді? AI есеп мәтінін талдайды: Берілгенін (m, v₀, a, t, h...), Табу керек дегенді және сәйкес формуланы табады. Содан кейін қадам-қадам есептеп, Жауабын шығарады.

Есеп мәтінін жазып, «Шешу» батырмасын бас.
Шешімі осында пайда болады.

🧮

Траектория сызбасы

Тінтуірмен жол сыз — жүйе жолды, орын ауыстыруды және жылдамдықты есептейді

🎨 Құрал:
⏱ Жалпы уақыт: с
📏 Масштаб: м / 100px
✏️ Тінтуірмен (немесе саусақпен) траектория сыз
📏
Жол (S)
0 м
Траектория бойымен толық қашықтық
→
Орын ауыстыру (|r⃗|)
0 м
Бастапқыдан соңғы нүктеге векторлық қашықтық
v̄
Орташа жылдамдық
0 м/с
v_орт = S / t
v_max
Максималды жылдамдық
0 м/с
Бір бөлік ішіндегі ең жоғары v
📊
S / |r⃗| қатынасы
—
Түзу = 1.0, қисық > 1.0
💡 Түсіндірме
Жол — скаляр, әрқашан оң.
Орын ауыстыру — вектор, бастапқыдан соңғыға түзу.
Тек түзу сызық үшін: S = |r⃗|.
📊

Қозғалысты визуализациялау

Формулалар · Графиктер · 3D модельдеу

Қозғалыс функциясы
Параметрлер
5.0 м/с
2.0 м/с²
10 с
Көрсетілетін шамалар
Қолдаулы функциялар:
sin, cos, tan, sqrt, exp, log, abs, pi, e
Айнымалылар:
t — уақыт, v0, a — ползунктардан
S_max —
v_max —
a_орт —
3D Параметрлік теңдеу
3D Параметрлер
20 м/с
45°
4 с
🎯

Интерактивті тапсырма

Есеп:

Дене бастапқы жылдамдықсыз биіктіктен еркін түседі. 3 секундтан кейін дененің жылдамдығы қандай болады? (g = 9.8 м/с²)

Формула: v = g · t
Шешілген есептер:
0 / 5
🧪

Соқтығысу лабораториясы

Импульс сақталу заңын зерттеу · 2D симуляция

⚽ 1-шар
2.0 кг
+5 м/с
⚽ 2-шар
3.0 кг
−3 м/с
⚙ Соқтығысу түрі
💡 Әдістемелік нұсқау
Импульс сақталу заңы бойынша:
m₁v₁ + m₂v₂ = m₁v₁' + m₂v₂'

Slow-Mo режимінде (0.2×) соқтығысу сәтіндегі жылдамдық векторының өзгерісін бақылаңыз.
⏱ SLOW-MO 0.2×
1-шар 2-шар p = m·v
∑p (импульс)
—
кг·м/с
E_к (энергия)
—
Дж
Сақталу заңы
күтуде
соқтығысуға дейін
Шар 1: v₁ = — м/с p₁ = — кг·м/с
Шар 2: v₂ = — м/с p₂ = — кг·м/с
🧠

Оқушы: ИИ тест өту

Оқушы тақырып пен сұрақ санын таңдайды — ИИ сол сәтте тест жасап береді, оқушы бірден өтеді.

Мұғалім жарияламаса да болады. Оқушы кез келген уақытта өзі тест жасап өте алады. Нәтиже оқушы аккаунтымен кірсе, мұғалім статистикасына сақталады.

Тест
Тақырып пен сұрақ санын таңдаңыз да, «Тестті бастау» батырмасын басыңыз.
AI Физика Оқытушы
Онлайн · ҚАЗ/РУС
Сәлем! 👋 Мен — виртуалды физика оқытушысымын. Кинематика бойынша кез келген сұрағыңызды қоюыңызға болады. Есеп шешуге көмектесемін, формулаларды түсіндіремін.

Привет! Я виртуальный учитель физики. Задавайте вопросы по кинематике — помогу с задачами и объясню формулы.
Powered by OpenAI · уақытша кілт енгізу